|
MOTOR BİLGİSİ
MOTORUN TANIMI VE ÇALIŞMA PRENSİPLERİ
Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye
çeviren makinalara motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG li olmak
üzere ayrılırlar. Benzinli motorun yakıtı benzin; Dizel
motorun yakıtı Mazot (motorin); LPG'li motorun yakıtı
ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar sıra tipi, v
tipi, yıldız tipi, boksör tipi şeklindeddir.
Soğutma sistemine göre motorlar,
su soğutmalı ve hava soğutmalı diye ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı ve dıştan
yanmalı diye ikiye ayrılır. Araçlardaki motorlar içten
yanmalı motorlardır. İçten yanmalı motorlar ise, mazot,
benzin ya da motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki zamanlı ve dört
zamanlı motorlar diye ikiye ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış benzin-hava
karışımının buji ile ateşlenmesi ile olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile şöyledir: Emme,
sıkıştırma, ateşleme (veya genişleme; iş zamanı da
denir), egzost.
Enkektörlerden püskürtülerek ateşleme yapılan motorlarda
yakıt olarak motorin kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan araçlarda yakıt olarak,
kurşunsuz benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş motoru,
piston, segman, piston kolu, silindir kapağı, supap
kapağı, eme manifoltu, egzost manifoltu, silindir
gövdesi, silindir gömleği, karter, conta, külbütör, emme
supapı, ekzost supapı, supap iteceği, krank mili, kam
mili, volan dişlisi, eksantrik dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında, mazot pompası
(enjeksiyon pompası) ve enjektör de bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında karbüratör,
benzin pompası, buji, disribütör, bobin vardır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı önemli parçaları
şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksyon bobini, distribütör,
buji ile distibütör içinde bulunan platin takımı, alçak
yüksek gerilim kabloları kondansatör, tevzii
makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi
sağlamaktır. Benzinli motorlarda bulunan distribitörün
en önemli görevleri endükdiyon bobininden gelen yüksek
voltajı bujilere dağıtmanın yanısıra, pilatin ve meksefe
yardımıyla yüksek voltajın oluşumunu sağlamak, ayrıca
tevzii makarasıyla da elektrik dağıtımını sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı 15.000 - 25.000
volta çıkarır.
Bıjilere ateşleme sorasna göre akım dağıtan
distribütördür. Motor çalışmazken kontak anahtarı,
ateşleme durumunda açık unutulursa platin ya da bobin
yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı parçaları
değişmelidir. Bunlardan biri platin ve bujidir. Ateşleme
sistemi ayarlarından biri buji ayarı ve diğeri ise
platin ayarı ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör) yanabilir.
Platin meme yaparsa zımparayla temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi buji
kablolarından birinin çıkmış olması olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının
sebeplerinden biri bujilerin normal eteşleme yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk olması ayrıca
bujilerin kurum bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor çekişten düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost dumanı
siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman çıkması durumunda
karışım oranı da kontrol edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları
şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt göstergesi,
karbüratör, hava filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları
şunlardır: yakıt deposu, besleme pompası, mazot
filtresi, enjeksyon pompası, enjektör, ısıtma kızdırma
bujileri, yakıt göstergesi.
Hava filtresinin
görevi, karbüratöre giren havayı süzmek ve ve sessiz
emiş sağlamaktır. Hava filtresinin tıkanmasını önlemek
için basınçlı hava ile temizlemeliyiz. Öte yandan, hava
filtresi tıkalı olan motor zengin karışımla çalışor.
Filtre yine de temzilenmeden motor hala çalıştırılırsa
motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu
üzerindedir ve sadece benzinli motorlarda olur.
Benzin-Hava karışımını ayarlar. Karbüratörin karıştırma
oranı 1/15'tir.
Jinkle devresinin
görevi, soğuk havalarda motorun çabuk çalışmasını
sağlamaktır. Jinkle devresi karbüratörde bulunur. Jinkle
kelebeği, karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve
temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar egzost manifoldu ile
dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı
olarak çıkan yanlış gazların sesini azaltır. Eğer aracın
egzostundan fazla ses çıkıyorsasusturucu patlak
olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından biridir. Soğuk
ve sıcak ayar olarak ikiye ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli
noktalardan biri hava filtresini kışlık pozisyona almak
ve otomatik jinkle kışlık pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun hala
çalışmasını sağlayan devre rölanti devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor tekleyerek
çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz pedalına sonuna
kadar basılarak marş yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jinkle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak
için eksozuna bakılır. Eğer egzost rengi siyahsa fazla
yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu doldurup
sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve yağa depoluk etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken
kontak anahtarı kapatılır ve 4-5 dakika beklenir. Yağ
ölçümü yapılırken araç düz durumda olmalıdır. Yağ
seviyesi yağ çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi yağ
çubuğunun iki çizgisi arasında olmalıdır. Yağ seviyesi
normalin çok altında iken motor çalıştırılırsa motor
ısınır ve yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor sıcak olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor yağı
kullanılır. Motorun yağı karterin altındaki tapa
açılarak boşaltılır. Yeni motoryağı ise süpap muhafaza
kapağı üzerindeki kapaktan doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde mutlaka
değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksuztundan mavi duman çıkar.
Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ lambasının
sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup olmadığı motor
yağ göstergesinden takip edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde anormallik görülürse
motor hemen durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devirdaim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna
depoluk eder. radyatörün altında su boşaltma musluğu
vardır.
Termostat silindir kapağı su çıkışındadır. Motorun
sıcaklığını çalışma sıcaklığında sabit tutar.
Devirdaim pompası vantilatör kayışından hareket alır.
Radyatördeki soğuk suyu su kanallarına yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan ayıran bir
diğer özellik hava soğutmal motorda radyatör ve su
pompasının olmamaısdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış gerginliği 1-1,5
cm civarında olmalıdır. Vantilatör kayışı hareketini
krank mili kasnağından alır ve vantilatör kayışı
devirdaim pompası ve alternatörü (şarj dinamosunu)
çalıştırır. vantilatör kayışı koparsa motor hararet
yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya radyatör delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortumve kelepçeleri arızalı veya delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya kopuk olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin üzerinde
olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide çalışırken ılık ve kiraçsiz
su konur.
Motor bluğundaki su kanalları pastan ya da kireçten
tıkanmış ise motor fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte ve temiz su
olması gerekir.
Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa, termostat
arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre antifriz ilave edilir.
Termostadı sökülmüş motor, gereğinden soğuk çalışır
aşınmalar artar ve verim düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru çekişten
düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su konursa silindir
kapağı ve blok çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak bir bezle
tutulup hafifçe gevşetilir ve buhar tamamen atılınca
radyatör kapağı açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa ısı müşiri
arızalı olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına gelmiyorsa
kalorifer hortumlarında kaçak olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi kayış kopması
olabilir.
MARŞ SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında marş motorunun bediks dişlisi volanın
üzerindeki dişlilerle kavraşır ve volanı döndürür.
Volan da krankı döndürerek, motora gerekli ilk hareketi
verir.
Marş durumunda marş motoru hiç dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da sigortası atık
olabilir.
Motor çalışırken marş yapılırsa volan dişlidi, marş
motoru ve marş dişlisi zarar görür.
Marşa basıldığında marş motoru dönmez, korna da çalmaz
ise sorun aküde-kutup başlarında olabilir.
Akü başka bir aküyle takviye yapılacaksa her iki akünün
(+) kutup başları (+) kutup başlarıyla, (-) kutup
başları ise (-) kutup başlarıyla birleştirilir. Her iki
akünün de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi yapılmaz.
Marşa basma süresi 10-15 saniyedir. Fazla basılırsa akü
biter.
Marş yapıldığında tık diye bir ses gelip, marş motoru
çalışmıyorsa akü kutup başları gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı hareketini volant kasnağından alır ve
pervaneyi -devirdaim pompasını- şarj dinamosunu
çalıştırır. Kayış koparsa vantilatör pervanesi -
devirdaim pompası ve şarj dinamosu hareket.
ŞARJ SİSTEMİ
Şarj sistemi,
motor
çalışmaya başladığı andan itibaren aracın elektrik
ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili
kasnağından vantilatör kayışı ile aldığı mekanik
enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Bazı araçlarda
alternatör değil, şarj dinamosu bulunur.
Konjektör (regülatör),
alternatörün ürettiği elektriğin volt ve akımını
ayarlar. Aracın devri arttıkça alternatörden çıkan akım
ve voltajı ayarlar, tesisata ve aküye gönderir.
Şarj lambası, şarj
sisteminin çalışmadığını ikaz eder. Yani alternatör,
konjektör vs. arızasını belirtir.
Bir araç için gerekli elektrik enerjisini şarj sistemi
sağlar.
Akü, motor çalışmazken ışık ve özel elektrikli
alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok sıkı ise alternatör yatakları
bozulabilir.
Vantilatör kayışının koptuğu "ilk olarak" şarj ikaz
lambasından anlaşılır.
Motor çalışırken ayağımızı gaz pedalından çekince far
ışıkları zayıflıyorsa akü zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı halde şarj ikaz lambası yanıyorsa
vantilatör kayışı gevşek olabilir ya da alternatör kablo
bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü aşınmış
olabilir.
Aracın durdurulup kontağın hemen kapatılması gereken hallerden
bazıları:
- Şarj ikaz lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı bozuksa akünün su kaybı çok olur.
Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya akü su kaybı
fazlaysa veya konjektör arızalı olabilir.
Marşa basılıp motor çalıştığında şarj ikaz lambası
sönmelidir.
AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde,
sigortalar, kablolar, farlar, park lambası, sis lambası,
plaka lambası, gösterge lambası, iç aydınlatma lambası,
bagaj aydınlatma lambası, gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde,
sinyaller, fren ikaz lambaları, geri vites lambası,
korna bulunur.
Her elektrik elemanı gibi araçlarda bulunan
aydınlatma ve ikaz sistemi gibi elektrikli devrelerde
de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar, açma
kapama düğmeleri ya da kolları, ve alıcı olarak da
ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup başı
gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz sisteminin bir parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya da hiçbiriyanmıyorsa, sigortası
atık olabilir.
Flaşör arızalanınca sinyal lambası yanmaz.
Sigortalar atıksa bunun yerine aynı amperde sigorta
takılır.
Far anahtarı bozuksa farlar yanmaz.
Isı göstergesi çalışmıyorsa, ısı göstergesi müşiri
arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları yanmıyorsa, fren müşiri arızalı
olabilir.
Fren lambalarından biri yanmıyorsa, yanmayan lambanın
ampulu yanmış olabilir.
Farların bakımı yapılırken, far ayarı yapılır.
Farlardan biri sönük yanıyorsa far kablo bağlantısı
gevşemiş veya paslanmış olabilir.
Sigortanın görevi, kısa devre olduğunda sistemi
korumaktır.
GÜÇ AKTARMA ORGANLARI
Güç aktarma organları sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel, akslar,
tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü
arttırmak, kendine gelen hareketi 90 derece kırıp akslar
yardımıyla tekerleklere iletmek, virajlarda içteki
tekerleği az, dıştakini fazla döndürerek kolay ve rahat
viraj almayı temin etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla
vites kutusu arasındaki irtibatı keserek vites
değiştirme olanağı sağlayan aktarma organıdır.
Akslar, diferansiyelin hareketini tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracın hızını ve gücünü ayarlar.
Araç hareket halindeyken ayağımız debriyaj pedalı
üzerinde devamlı durursa debriyaj balatası aşınır.
Aracın ilk çalışması esnasında bir miktar gaz
verildikten sonra debriyaj pedalına sonuna kadar
basmanın faydası vardır.
Debriyaj balatası yağlanırsa debriyaj kaçırır. Debriyaj
teli koparsa araç vitese geçmez.
Vites değiştirirken debriyaj pedalına basılır.
Araç geri vitese takılmak istendiğinde takılmıyorsa,
debriyaj pedalından ayak çekilip yeniden basılır.
Aktarma organlarında yağ olarak, dişli yağı kullanılır.
Vites değiştirirken ses geliyorsa, debriyaja tam
basılmamıştır.
Ani ve sert duruş kalkış yapmak debriyaj balatasını
sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı yapılırken yağa ve yağ kaçağına
dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her altı ayda bir ya da her 10.000
km'de yer değiştirilerek aşınmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık dengesinin bozukluğu demek olan
balans oluşursa araçta titreşim oluşur. Bu titreşimler
en çok direksiyon simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken kriko takılınca el freni çekili
olmalıdır.
Lastiklere normalden az hava basılırsa lastikler sürekli
olarak ortadan aşınırlar ve araç titrer. Aracın
lastikleri araca binileceği zaman kontrol edilir.
Dubleks lastik iç lastiği olmayan lastiktir.
Karlı havalarda zincir çekici tekerlerin ikisine de
takılır.
Isınmadan dolayı lastik hava basıncı artmışsa hiçbirşey
yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki rakamlar lastik ebatlerını
belirtir.
Bir tekere dubleks, diğer tekere şamyelli lastik
takılırsa araç bir tarafa çeker.
Bijonların temizliği kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni duran aracı sabitlemek için
kullanılır. El freni kopmuş ise el freni tutmaz. El
freni çekili durumda unutulup yola devam edilirse
kampanalar ısınır ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir araçta üsttekilere ilaveten hava tüpü
ve kompresör bulunur.
ABS frenin avantajları,
frenlerken direksiyon hakimiyetini bozmaması ve fren
mesafesini kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına rağmen aracın hızı azalmıyorsa,
fren hidroliği yok veya azalmış hatta fren ayarları
gecşek olabilir. Fren sistemine yağ sızmış olabilir.
Fren sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk havalarda el freni çekil durumda bırakılırsa fren
balataları donarak yapışır.
Fren sisteminde hidrolik azalmışsa hidrolik yağı ile
takviye edilir.
Ayak frenine basıldığında ön ve arka tekerlekler
birlikte durur.
Araç çalışıyor fakat hareket ettirilemiyorsa el freni
çekik olabilir.
Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa fren ayarları bozuk
olabilir.
Ön lastiklerin biri yeni biri eskiyse frenlerken araç
bir tarafa çeker.
Westinghouse tipi frenli bir arabada hareket halinde
iken motor stop ettirilirse asla fren tutmaz.
Hava frenli araçta hava basınç göstergesi basınç
göstermiyorsa araç olduğu yerden kaldırılamaz.
ÖN DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın
dönüşünü sağlar. Direksiyon simidi, direksiyon mili,
sonsuz dişli, sektör dişli, rot, eğri rot, kısa rot,
rotbaşı bu sistemin bazı parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı
kontrol
edilmelidir. Araçta çekme, gezme vs. varsa servise
gidilmelidir. Kamber/ Kaster/ King-pim/ rot ve
direksiyon kutusu ayarları gibi ayarları vardır.
Ayarsızlık ve dişlilerin aşınması, direksiyon boşluğu
artırır.
Ayrıca rot başlarının aşınması ile direksiyon kutusu
arızaları da direksiyon boşluğunu artırır.
Ön düzen ayarları bozuksa ön lastikler içten ve dıştan
aşınır.
Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava basıncı normalden
azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi,
araç
tekerlerinin aracın şasi ve gövdesiyle birleştirildiği
sistemdir. Yaylar (helezon yay), yaprak yaylar
(makaslar) ve amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar otomobil türü araçlarda makaslar
ise genellikle ağır hizmet araçlarında kullanılır.
Yaylar,
yoldan gelen darbe
titreşimleri üzerine alır. Yayların salınımını
amortisör kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda
motorun
yağına, suyuna, fren hidroliğine, yakıtına, lastik hava
basınçlarına, ışık ve ikaz sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda
vantilatör
kayışı gerginliği, akü bakımı yapılır.
Akü bakımı yaparken akü dış yüzeylerinin ve kutup
başlarındaki oksitlerin sodalı su ve sıcak su ile
temizlenmesine, plakaların 1 cm üzerine kadar saf su
ilave edilmesine, eleman kapak deliklerinin açık
tutulmasına, kışın akü donmasın diye akü tam şarj
ettirilir, dijital göstergeli araçta asla akü takviyesi
yapılmaz.
Akü kendiliğinden boşanıyorsa akünün üst kısmında pislik
birikmiştir.
Kısa devreden dolayı yangın olursa akü kutup başları
çıkarılır.
Akü 2 kutp başı arasında her iki kutup başına değen bir
madeni parça konsa akü kısa devre olup patlar.
Yağlı tip hava filtresinin bakımı yapılırken sökülen
parçalar gaz yağı ile temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000 km arası ilk kullanım süresine
rodaj denir. Rodaj süresi çalışan parçaların birbiriyle
alışma süresidir. Rodaj süresince aşırı sürat yapılmaz,
ani duruş kalkış yapılmaz, motor tam güç konumunda
çalıştırılmaz, uzun süre sabit hızda gidilmez.
DİZEL MOTORA AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda
silindire
sadec hava doldurulur ve yanma sıkıştırılmış havanın
üzerine enjektörden yakıt püskürtülmesiyle sağlanır.
Dizel motorların yakıt sisteminde günlük yaplacak
işlerden biri mazot-su ayırıcısı veya filtre ya da
yakıt deposundan yakıt sisteminin suyunun alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma enjektörden yakıt püskürtmekle
olur. Enjektörler kendilerine enjeksyon pompasından
gelen mazotu silindirlerdeki sıkıştırılmış havanın içine
püskürterek yanmayı sağlarlar.
Enjeksyon pompası, besleme pompası ile depodan gelen
yakıtı basınçlı olarak enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalışmamasının bir nedeni, hava yapmış
olmasıdır. Hava yapmanın nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
Dizel motorlarda egzost dumanı siyah çıkıyorsa
yakıt pompasına, enjektöre ve hava filtresine bakılır.
Ayrıca dizel motorlarda marş yapıldığında marş motoru
dönüyor ancak motor çalışmıyorsa yakıt filtresi de
takılı olabilir.
Özellikle soğuk havalarda dizel motoru kolay
çalıştırabilmek için kızdırma bujileri kullanılır.
Anasayfa
|
